Moet men reageren op geopolitieke conflicten?

Rond dezelfde periode vorig jaar analyseerden we de reactie van de markten op de invoering van invoertarieven door Donald Trump: een duidelijke daling, gevolgd door een krachtig herstel. Een jaar later worden we opnieuw geconfronteerd met spanningen geïnitieerd door de Amerikaanse president, ditmaal in het kader van aanvallen op het Iraanse regime.  

De oorlog in Iran

Het huidige conflict in Iran roept begrijpelijkerwijs grote bezorgdheid op. Het risico op escalatie is reëel, en het is niet moeilijk de mogelijke gevolgen voor de wereldeconomie in te beelden. De snelle stijging van de energieprijzen is daar reeds een concreet voorbeeld van.

In deze context is de negatieve reactie van de markten niet verrassend. Het is dan ook volkomen logisch om zich vragen te stellen: hoe lang zal het conflict duren? Zal het zich uitbreiden? Welke rol zullen de grootmachten spelen? Wat zijn de gevolgen voor de wereldhandel?

Op deze vragen kent niemand het antwoord. De toekomst heeft nu eenmaal de neiging onvoorspelbaar te zijn. Gelukkig laat het verleden ons toe om de huidige situatie in perspectief te plaatsen.

De robuustheid van de portefeuille 

Ondanks deze onzekere omgeving tonen de portefeuilles van onze klanten zicht veerkrachtig. Het wereldwijde aandelenfonds eindigde het kwartaal met een licht positief rendement van 2.3%. De diversificatie binnen uw portefeuille vervult duidelijk haar rol.  

Historisch perspectief 

Gewapende conflicten zijn helaas geen uitzondering voor financiële markten; integendeel, ze komen relatief vaak voor. Door meer dan honderd jaar aan data te analyseren, kunnen we hun impact op korte en middellange termijn op aandelen beter inschatten.

De onderstaande tabel biedt in dat opzicht een verhelderend perspectief. 

Evolutie van de Amerikaanse markt na het begin van een conflict.

Eén conclusie dringt zich op: op korte termijn is er geen duidelijke trend. Wel zien we dat in bijna 80% van de gevallen de markt hoger staat zes maanden na het begin van een conflict. 

Een ander belangrijk punt is dat marktbewegingen niet uitsluitend door conflicten zelf worden bepaald; de bredere context speelt een doorslaggevende rol. Zo valt de enige negatieve prestatie drie jaar na een conflict samen met de oorlog in Kosovo, maar die wordt eerder verklaard door het barsten van de internetzeepbel dan door het conflict zelf. 

Dit is wellicht de belangrijkste conclusie: geopolitieke spanningen vormen slechts één onderdeel van een veel groter en complexer geheel. 

Een geopolitieke schok is geen financiële crisis 

Het is belangrijk om een onderscheid te maken tussen geopolitieke conflicten en financiële crisissen, aangezien hun impact op de markten verschillend is.

In beide gevallen reageren markten op korte termijn negatief. Bij een financiële crisis, zoals in 2008, is de daling echter dieper en langduriger, omdat het functioneren van het economische systeem zelf wordt aangetast: kredietverlening droogt op, bedrijven komen onder druk en winsten dalen.

Een geopolitiek conflict daarentegen creëert onzekerheid, maar tast doorgaans de fundamenten van de wereldeconomie niet aan. Markten hebben daardoor de neiging sneller te herstellen zodra die onzekerheid afneemt.

Met andere woorden: niet alle crisissen zijn gelijk. Financiële crisissen zijn doorgaans zwaarder, terwijl geopolitieke schokken meestal leiden tot kortstondige verstoringen, zoals ook in de onderstaande grafiek wordt geïllustreerd.

Discipline op lange termijn is de sleutel

Groei van $1 geïnvesteerd in Amerikaanse aandelen sinds 1926

Bron: maandelijkse prestaties van de S&P 500, van 01/01/1926 tot 31/03/2026. Gegevens afkomstig van Dimensional Fund Advisors (returnsweb.dimensional.com).

 Op dit moment zijn er geen aanwijzingen dat we te maken hebben met een crisis van financiële aard.  

Discipline, keer op keer 

Terugvallen op de markten komen regelmatig voor, en redenen tot bezorgdheid zullen er altijd zijn. Toch bereiken aandelen op lange termijn steeds opnieuw nieuwe hoogtes, ook al verloopt dat traject zelden in een rechte lijn.

Discipline betekent dat men deze onzekerheid aanvaardt, niet als een risico dat vermeden moet worden, maar als de prijs die men betaalt om op lange termijn te kunnen profiteren van het rendementspotentieel van de markten.